Bài viết thú vị của PGS. Đào Công Tiến, nguyên Hiệu trưởng trường đại học Kinh tế TpHCM, Phó chủ tịch hội khoa học kinh tế VN trên báo điện tử Tầm Nhìn, với tư tưởng quay trở về nền cộng hòa Hồ Chí Minh. Cùng với bài “Từ Marx đến Văn Giang” của tiến sĩ Phạm Ngọc Cương tôi đã đăng vài hôm trước, thiết nghĩ đây là một đề tài thú vị giúp bạn đọc có được một diễn đàn trao đổi sôi nổi trên “bàn tròn” website Một góc nhìn khác- TDN

Nên trở về với nền cộng hòa dân chủ theo tư duy Hồ Chí Minh

          (Tamnhin.net) – Tinh thần nền cộng hòa theo tư duy của Hồ Chí Minh mà chúng ta có thể cảm nhận được là:

          Tinh thần của nền cộng hòa

          “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do, và quyền mưu cầu hạnh phúc”.

          “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”.

          Theo tư duy của Hồ Chí Minh, đó là những lời bất hủ về tinh thần của nền cộng hòa, mà người tiếp nhận được từ bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của nước Mỹ và bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791. Những lời bất hủ ấy cũng đã được Hồ Chí Minh đưa vào Việt Nam qua Tuyên ngôn độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 và hiến pháp năm 1946 – Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

          Với khát vọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước; ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành, thoát khỏi áp bức bất công cho nhân dân, Hồ Chí Minh cũng đã đến với chủ nghĩa “tam dân”: dân tộc độc lập – dân quyền tự do – dân sinh hạnh phúc, như đến với những giá trị của tinh thần cộng hòa ở phương Đông.

          Mục tiêu tối thượng là giải phóng thuộc địa từ tay thực dân Pháp giành lại độc lập cho đất nước và lợi quyền cho nhân dân, đã thúc đẩy Hồ Chí Minh đến với Lênin, qua bài viết của Lênin về vấn đề thuộc địa. Vấn đề này, ở khía cạnh giải phóng các dân tộc thuộc địa khỏi áp bức bóc lột, bất công do đế quốc thực dân gây ra, thiết nghĩ cũng không nằm ngoài tinh thần cộng hòa – là cái mà Hồ Chí Minh cần tìm, chọn cho Việt Nam.

          Tinh thần cộng hòa theo tư duy và hành động cách mạng của Hồ Chí Minh gắn liền với việc lựa chọn chính thể cho Việt Nam sau khi giành được độc lập, bao gồm một số nội dung cơ bản như:

          – Nền cộng hòa dân chủ.

          – Sứ mệnh và tầm nhìn của nền dân chủ cộng hòa ấy là: độc lập, tự do, hạnh phúc.

          – Tất cả quyền bính là của toàn thể nhân dân, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo. Tất cả quyền bính đó, được cụ thể hóa trong 11 điều (từ điều 6 đến 16) của hiến pháp năm 1946, đến nay vẫn còn nguyên giá trị của tính thần cộng hòa, dân chủ.

          – Tất cả công dân đều bình đẳng trước pháp luật – ngang quyền về mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, là cơ sở pháp quyền cho sự phát triển của khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam.

          Sự bất cập của thể chế

          Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công giành chính quyền về tay nhân dân. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hồ Chủ Tịch đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Tiếp đó, quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập được bầu ra tại cuộc tổng tuyển cử ngày 6 tháng 1 năm 1946. Và hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã được quốc hội thông qua ngày 9 tháng 11 năm 1946.

          Trải qua trên 65 năm, hiến pháp năm 1946 đã qua 3 lần sửa đổi vào các năm 1959, năm 1980 và năm 1992. Ba lần sửa đổi đó, mà nhất là lần sửa đổi năm 1992 đã có khoảng cách khác biệt khá xa với tinh thần cộng hòa, dân chủ mà hiến pháp năm 1946 đã chọn.

          Hiến pháp năm 1992, chọn chế độ chính trị là xã hội chủ nghĩa trong cụm từ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa thay cho Dân chủ cộng hòa của hiến pháp 1946.

          Vậy xã hội chủ nghĩa (XHCN) là gì mà vừa thay cho cộng hòa dân chủ, lại vừa gắn kết với cộng hòa trong cụm từ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa?

          XHCN được đề cập ở đây là một hình thái xã hội (xã hội XHCN), mà những người phát kiến ra nó đã đưa vào đó những ý tưởng rất nhân văn, rất đáng được trân trọng. Nhưng mô thức tổ chức vận hành của hình thái xã hội XHCN cả trên góc độ lý thuyết lẫn thực tiễn, lại có không ít những nội hàm không hợp lý, quá lạc hậu, nhất là lạc hậu so với sự phát triển của xã hội hiện đại vốn mang những đặc tính cơ bản đã được sàng lọc, lựa chọn trong quá trình tiến hóa của lịch sử nhân loại, bao gồm kinh tế thị trường, xã hội dân sự và nhà nước pháp quyền.

          Nền tảng chính trị tư tưởng và là kim chỉ nam của sự phát kiến hình thái xã hội XHCN là học thuyết Mác – Lênin. Mà với nhiều kết quả nghiên cứu, lý luận và tổng kết thực tiễn cho biết – học thuyết Mác-Lênin có cái trước đúng nay vẫn đúng, có cái trước đúng nay không còn phù hợp vì bối cảnh xã hội đã có quá nhiều thay đổi, có cái trước và nay đều không đúng. Đơn giản chỉ vì nó “không phải là một học thuyết đã hoàn thành hẳn, có sẵn đâu vào đấy, bất di bất dịch nào đó”, như cách nói của chính Lênin.

          Vì thế, mô thức tổ chức xã hội XHCN, tự thân nó có nhiều khuyết tật gây bất ổn cho hệ thống giải pháp phát triển và hoàn thiện xã hội. Những khuyết tật gây bất ổn đó đã và đang tồn tại gắn liền với một số đặc trưng cơ bản như:

          Tổ chức xã hội theo thuyết giai cấp và đấu tranh giai cấp. Coi đấu tranh giai cấp là động lực phát triển xã hội. Coi nhà nước XHCN là nhà nước chuyên chính vô sản và trên thực tế đã không tránh khỏi tình trạng lấy vô sản chuyên chính dân tộc đánh vào khối đại đoàn kết dân tộc.

          Mô thức tổ chức và vận hành nền kinh tế bị chi phối hầu như  tuyệt đối bởi chế độ công hữu tư liệu sản xuất (bao gồm cả ruộng đất) là nền tảng, kinh tế nhà nước là chủ đạo và phương thức kế hoạch hóa tập trung, bao cấp thay cho phương thức thị trường. Chọn mô thức tổ chức và vận hành như thế là không phù hợp với tinh thần “lấy dân làm gốc”, không khuyến khích và tạo điều kiện cho việc phát triển mọi nguồn lực của dân từ khu vực dân doanh.

          Trong khi đó, khu vực kinh tế nhà nước,  nhất là các tổng công ty và tập đoàn kinh tế lớn được quá nhiều ưu ái, giao cho quá nhiều nguồn lực (cả nguồn lực cứng lẫn nguồn lực mềm) vượt quá tầm quản lý (cả quản trị kinh doanh và quản lý nhà nước), và hệ lụy khôn lường đã và đang đến là vừa kinh doanh không hiệu quả, vừa làm vẩn đục môi trường kinh doanh, tạo quá nhiều lỗ hổng cho cạnh tranh không lành mạnh, gây lãng phí, thất thoát và tham nhũng vô phương cứu chữa.

          Đảng nắm quyền lãnh đạo trực tiếp và tuyệt đối mọi mặt hoạt động của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước, và trên thực tế quyền lãnh đạo đó đã trở thành siêu quyền lực, (có nơi có lúc là đảng trị cộng với sùng bái cá nhân) đặt lên trên dân quyền và pháp quyền. Sự hiện hữu của siêu quyền lực như vậy, không phù hợp với tinh thần đề cao dân chủ và thượng tôn pháp luật. Tập trung thái quá quyền lãnh đạo của đảng làm cho đảng bị tha hóa và cũng làm cho các bộ phận quyền lực khác của hệ thống chính trị nói riêng và toàn xã hội nói chung (bao gồm quyền của người dân và công dân) bị vô hiệu hóa, trở thành hữu danh vô thực. Hệ lụy đã và đang đến là, đã mất quyền thì cũng mất luôn trách nhiệm xã hội, khiến cho xã hội không có người làm chủ đích thực và trở thành chỗ dung thân hợp pháp cho thói vô trách nhiệm và vô cảm.

          Mô thức tổ chức vận hành xã hội XHCN với những đặc trưng vốn hàm chứa nhiều khuyết tật gây bất ổn cho giải pháp phát triển và hoàn thiện xã hội như vậy thực sự không còn đáng được tồn tại trong sự lựa chọn thể chế chính trị mà hiến pháp cần có.

          Mô thức tổ chức vận hành xã hội XHCN như vậy, cũng có khoảng cách khác biệt quá xa với tinh thần của nền cộng hòa theo tư duy Hồ Chí Minh. Do vậy, cũng không thể ghép “XHCN” đó với “cộng hòa” trong cụm từ “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa” để giữ lại cái tên nước Việt Nam là nước “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” như đã ghi trong hiến pháp năm 1980 và hiến pháp năm 1992.

          Hiến pháp năm 1992 so với hiến pháp năm 1946 là một bước thụt lùi. Không có những đột phá về cải cách thể chế trong sửa đổi hiến pháp năm 1992 khó có thể có được kết quả lập hiến ngang tầm với giai đoạn phát triển mới.

          Mấy kiến nghị sửa đổi hiến pháp năm 1992

          Xin nêu mấy vấn đề, cũng có thể coi là những ý tưởng muốn góp vào hiến pháp sửa đổi:

          – Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời. Các dân tộc Việt Nam là một khối thống nhất, đều bình đẳng, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo, đảng phái.

          – Chế độ chính trị mà Việt Nam lựa chọn đưa vào hiến pháp là cộng hòa (hoặc cộng hòa – dân chủ hay cộng hòa – dân chủ – nhân dân). Sứ mệnh với tầm nhìn xa của chính thể cộng hòa là bảo vệ nền độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu nước mạnh, xã  hội dân chủ, công bằng, văn minh.

          – Lợi quyền lớn nhất, cao nhất kể cả quyền sửa hiến pháp là của toàn dân. Nghiêm cấm bất kỳ sự áp đặt lợi quyền nào khác lên trên lợi quyền của dân, do dân, vì dân.

          – Nhà nước của nước Cộng hòa Việt Nam (hoặc Việt Nam dân chủ cộng hòa hay Cộng hòa dân chủ nhân dân Việt Nam) là nhà nước pháp quyền tam quyền phân lập, của dân, do dân, vì dân chứ không thể chỉ phân công ba quyền dưới sự lãnh đạo thống nhất của đảng như hiện nay.

          – Điều 4 của hiến pháp năm 1980 và hiến pháp năm 1992 đều khẳng định đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo nhà nước và lãnh đạo xã hội Việt Nam. Thiết nghĩ, trong  hiến pháp sửa đổi, điều này nên dành cho những quy định của hiến pháp về đảng cầm quyền. Đảng cầm quyền phải trung thành với hiến pháp và tuân thủ pháp luật, được nhân dân lựa chọn với những giới hạn thời gian nhất định, chịu sự giám sát, phán xét và xử lý của nhân dân theo Luật định.

          – Với tầm của hiến pháp, cần có quyết sách đúng và rõ về chủ quyền và quyền sở hữu về đất đai.

          Đất đai là tài nguyên và môi trường tự nhiên, như tài nguyên khoáng sản trong lòng đất, tài nguyên nước, thời tiết khí hậu và đa dạng sinh học, vùng trời, vùng biển và hải đảo… thuộc chủ quyền quốc gia, nhà nước được trao quyền quản lý, ai khai thác sử dụng phải được nhà nước cho phép, chịu sự chế tài của pháp luật và phải nộp thuế cho nhà nước.

          Đất được đưa vào sử dụng, trở thành sản phẩm của lao động (thậm chí cả lao động cha truyền con nối), là tài sản của chủ thể sản xuất kinh doanh nhất định. Trong sản xuất nông nghiệp, đất là tư liệu sản xuất, là yếu tố của sản xuất, như các yếu tố công cụ khác là vật sở hữu của nông dân, không có lý gì đất ở đây không phải là vật sở hữu của nhà nông. Đất là yếu tố cấu thành tài sản trong bất động sản, vốn là một thể thống nhất không thể chia cắt được, tất yếu phải là tài sản, là vật sở hữu của chủ thể kinh doanh bất động sản.

          Vì thế với tầm hiến pháp, lần sửa đổi này, cần có quyết sách đúng về chủ quyền quốc gia về tài nguyên và môi trường tự nhiên, trong đó có tài nguyên đất. Và cần có sự thừa nhận quyền sở hữu của các chủ thể sử dụng đất với tư cách là tài sản, là tư liệu sản xuất, là yếu tố của sản xuất như bao nhiêu yếu tố khác vốn đã là sở hữu của họ, trong đó có chủ thể là tư nhân (là chủ sở hữu tư nhân), có chủ thể là tổ chức xã hội (là sở hữu tập thể) và có chủ thể là nhà nước (là sở hữu nhà nước).

          Đất đai là tài sản có chủ sở hữu rõ ràng, trong kinh tế thị trường việc dịch chuyển quyền sở hữu dưới hình thức mua bán đất là tất yếu. Nhà nước khi có nhu cầu vì quốc kế dân sinh thường phải trưng mua theo cơ chế và giá cả thị trường.

          – Mô hình kinh tế tổng quát bị chi phối bởi thể chế kinh tế nặng về công hữu là nền tảng, kinh tế nhà nước là chủ đạo, kế hoạch hóa tập trung và bao cấp đã không còn phù hợp, thiết nghĩ phải thay đổi trong việc sửa đổi hiến pháp năm 1992.

          Mô hình kinh tế được lựa chọn, thay thế có những đặc trưng cơ bản là: (1) Kinh tế thị trường hiện đại; (2) Hai loại hình – công hữu và tư hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu; ba khu vực – kinh tế công, kinh tế tư  nhân và  kinh tế  hỗn hợp; với đa dạng các chủ thể kinh doanh bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, không coi công hữu là nền tảng và cũng không coi kinh tế nhà nước là chủ đạo, mà chỉ xác định đúng mức vai trò của nhà nước pháp quyền đối với nền kinh tế thị trường Việt Nam; (3) Thực thi dân chủ trong kinh tế, mà vấn đề cốt lõi là quyền của người dân và thực quyền kinh doanh của doanh nghiệp; (4) Liên kết hợp tác và hội nhập quốc tế.

          PGS. Đào Công Tiến, nguyên Hiệu trưởng trường đại học Kinh tế TpHCM, Phó chủ tịch hội khoa học kinh tế VN.

(nguồn: tamnhin.net)

____________________

Mỗi năm, ít nhất một nhà thơ được trao giải. Trị giá giải thưởng: 100 triệu đồng. Mục tiêu đúng như tên gọi của giải: “giữ gìn sự trong sạch của thơ”.

          Đó là sáng kiến của ông Trần Từ Duy (TP HCM). Hôm nọ trong cuộc nhậu, ông Duy khoe: sẽ dành cỡ 10 tỷ đồng làm giải thưởng “giữ gìn sự trong sạch của thơ”.

          Mục tiêu của ông là mỗi năm tìm kiếm ít nhất một nhà thơ để trao giải. Trị giá giải thưởng: 100 triệu đồng (giá trị giải thưởng có thể sẽ tăng dần nếu kêu gọi được nguồn quĩ tài trợ dồi dào hơn).

          Theo đó, mỗi năm ông (và hội đồng chấm giải nếu có) sẽ tìm chọn ra ít nhất một nhà thơ có thơ dở nhất để trao giải. Người nhận giải 100 triệu đồng sẽ phải ký cam kết với chủ giải (hoặc hội đồng chấm giải) từ bỏ việc viết thơ, vĩnh viễn đoạn tuyệt với thơ. Tức là cam kết suốt đời không được viết thơ nữa.

          Mỗi năm 1 người (ít nhất là vậy). Khi huy động được nguồn kinh phí lớn hơn, có thể trao giải top ten hàng năm. Theo cách tính của ông Từ Duy, trong khoảng 10 năm diện mạo thơ ca Việt sẽ bớt nhố nhăng hơn, có bước chuyển theo hướng trong sạch hơn và… thơ hơn!

          Để giám sát cam kết của các tác giả đoạt giải, đồng thời không ngừng bổ sung nguồn kinh phí, tác giả nào sau khi đoạt giải mà vi phạm (tức vẫn lén lút viết thơ) không những bị truy thu tiền thưởng, mà sẽ bị phạt mỗi bài thơ 10 triệu đồng. Vi phạm từ bài thứ hai cứ thế nhân đôi hệ số tiền phạt.

          Với giá trị giải thưởng lớn như vậy, cộng với mức xử phạt cao, hi vọng vừa ngăn chặn, hạn chế dần những tác phẩm thơ tệ hại, vừa khuyến khích được các nhà thơ dở dũng cảm từ bỏ thơ.

          Trước một thực trạng thơ bát nháo, lùng nhùng, linh tinh, nhố nhăng, nhung nhúc như hiện nay. Trước một xã hội ai ai cũng làm thơ, cũng có thể thành nhà thơ, cả nước, cả dân tộc làm thơ, đội ngũ nhà thơ nhung nhúc như hiện nay, thì phương cách “trao giải” của tác giả Trần Từ Duy là một sáng kiến hay góp phần làm sạch nền thơ Việt.

          Chủ tịch Hữu Thỉnh và hội nhà văn Việt Nam nên ủng hộ và hợp tác với ông Từ Duy sớm khởi động giải thưởng này ngay trong năm nay. Những năm đầu sẽ ưu tiên cho các nhà thơ là hội viên hội nhà văn Việt Nam. Làm sạch được đội ngũ nhà thơ này sẽ tiếp tục đến đội ngũ thơ tỉnh huyện xã phường thôn ấp… Giống như cách chỉnh đốn đảng đang làm ấy, là làm từ trên xuống.

          Tiền đã có rồi, 10 tỉ và có thể hơn thế, nếu việc lựa chọn, xét duyệt và trao giải được tiến hành nghiêm túc, qui mô.

          Trước hết, theo ông Từ Duy, nên kêu gọi lòng… dũng cảm của các nhà thơ, thay vì tiếp tục viết thơ, hãy chọn cách nhận giải lấy 100 triệu về làm vốn tìm nghề khác.

          Hi vọng giải thưởng sẽ kích thích được lòng “dũng cảm” của đội ngũ nhà thơ Việt!

          ____________________

Bài viết của một tác giả ký tên Đông La phản biện lại bài “Từ Marx đến Văn Giang” của tiến sĩ Phạm Ngọc Cương. Theo thổ lộ của tác giả, ông viết bài này từ sự “phấn khích” trước “lời mời” của tôi “Nếu ai đó muốn phản bác hãy tranh luận bằng những luận cứ, diễn giải khoa học, khách quan, xin chớ vội vã qui chụp hồ đồ”- TDN

Có phải Mác lại làm khổ dân Văn Giang?

ĐÔNG LA

          Trên trang Trương Duy Nhất, một trang có cái tuyên ngôn khá ấn tượng: “Có thể không mới, chưa hẳn đã hay, nhưng là một góc nhìn khác”! Trước đó ông nhà văn Đào Hiếu cũng lập một trang với tuyên ngôn là đi theo “lề trái”, với thâm ý ông sẽ đi ngược với báo chí chính thống mà ông cho là sai, nên cái “trái” của ông là “trái” của cái “sai” nghĩa là ông mới là “phải”. Trước đó nữa, tương tự như vậy, Dương Thu Hương cũng đã tự hào tuyên bố: “Tôi chọn con đường làm giặc”.

          Với Trương Duy Nhất, với tuyên ngôn như trên, cũng là muốn thể hiện được cái tôi. Nếu một cái tôi độc đáo, dù không mới không hay, nhưng cũng đáng quý vì nó làm cho cách nhìn về cuộc sống phong phú hơn. Có điều, cái khác với lẽ thường, mà không tốt hơn, lại thường mắc phải sai trái.

          Ngay như ông nhà văn Nguyên Ngọc, một tên tuổi lừng lẫy cũng đã muốn làm “khác” đi, nhưng như tôi đã viết: “từng là một vị quan chức văn chương to. Nhưng rồi đã bị thất sủng, không phải do tiên tiến quá, đi trước thời đại mà là bướng, dám không nghe lời ông Tố Hữu sửa chữa những quan điểm sai trái. Khi bị "hất xuống" làm TBT báo Văn nghệ, ông trở thành một thủ lĩnh của công cuộc “đổi mới”, nhanh chóng hiện thực hóa những quan điểm sai trái trên. Theo lẽ thường, đổi mới để làm ra cái mới cao hơn cái cũ theo chính đạo là rất khó, nhưng sức ông cũng như đội quân văn chương mà ông khai sinh ra có hạn, nên đã phải đi theo tà đạo, lộn ngược lại tất cả, đề cao quan điểm cá nhân, bất kể đúng, sai; thiện, ác. Tôi đã cho đó là một “cuộc “đổi chác” chứ không phải “đổi mới” văn chương””. Còn trang của Trương Duy Nhất, dù tôi đã biết qua một vài trang nào đó đã nhắc đến, nhưng tôi chưa vào đọc, vì chưa có Trương Duy Nhất, tôi đã phải đọc quá nhiều điều mà tôi “không viết không chịu được” rồi. Tận hôm nay, khi Bút Luận giới thiệu trên trang Trương Duy Nhất có bài thuộc lĩnh vực mà tôi quan tâm nên đã vào đọc, bài đó là Từ Marx đến Văn Giang  của ông TS Phạm ngọc Cương, với thông báo của chủ nhà: “Nếu ai đó muốn phản bác hãy tranh luận bằng những luận cứ, diễn giải khoa học, khách quan, xin chớ vội vã qui chụp hồ đồ”, càng làm tôi phấn khích hơn.

          Mở đầu bài viết, Ông Cương đã cho Mác là phản động, khi viết:

         “Thực tế là thước đo kiểm chứng chân lý. Theo qui chiếu này, chủ nghĩa Marx có rất nhiều luận điểm nghe thì nhân bản và tiến bộ, nhưng áp dụng vào cuộc sống lại thành đi ngược lại trào lưu tiến hóa thành… phản động!”

          Để chứng minh, ông cho rằng Mác đã sai, là “chỉ hiểu theo bề mặt của vấn đề” khi Mác viết: “lịch sử tất cả các xã hội từ trước đến nay là lịch sử của đấu tranh giai cấp”. Mà theo ông Cương: “Phải hiểu là lịch sử của loài người từ thuở khai sinh lập địa đến nay là lịch sử của phát triển phương thức sản xuất mới là hiểu đúng gốc của vấn đề”.

           Ý này gần như ông Cương đã “nhai lại” ý của ông Hoàng Minh Chính phát biểu ở Mỹ, nên như vậy là sai, là như tôi đã nói “râu ông nọ cắm cằm bà kia”, là “lấy toán chấm văn”!.

           Dựa vào hình thái mà các xã hội châu Âu đã trải qua trong suốt chiều dài lịch sử, Mác đã nêu ra bốn thời kỳ:

         – Xã hội nguyên thủy

         – Xã hội nô lệ

         – Xã hội phong kiến

         – Xã hội tư bản

         Trong quá trình đó, rõ ràng mỗi bước phát triển đều gắn với những cuộc “đấu tranh giai cấp”. Điều này là hiển nhiên, đến người mù, người điếc cũng có thể biết. Vì thế cái mà Mác nói ở đây là “lịch sử xã hội”, một khái niệm cụ thể, còn ông Cương lại đi bàn về “lịch sử loài người”. “Lịch sử loài người” là “lịch sử to” gồm biết bao cái “lịch sử nhỏ” trong đó, vậy mà mang ra để phê phán Mác sai thì quả thật, không biết cái ông TS Cương này học ngành gì, nhưng ông không hiểu triết học. Nói như GS Trần Chung Ngọc về Trần Mạnh Hảo, “bàn về triết học không có chỗ cho hạng như TMH”! Theo “võ” của ông Cương, tôi cũng hoàn toàn có thể cho là ông sai, khi tôi cho rằng, lịch sử loài người là lịch sử của những cuộc chiến đẫm máu cơ. Vì tôi thấy chính chiến tranh mới là cái tác động vào cuộc sống loài người và cải biến suy nghĩ loài người mạnh hơn cả.

          Thật tiếc, Việt Nam ta không phải là xứ sở của phát minh, của lý luận, nên đến tận hôm nay, chúng ta vẫn chưa có chuẩn tri thức, trên diễn đàn cứ cãi nhau ỏm tỏi lên rồi cũng chẳng cần phân định ai đúng, ai sai. Chính vậy, trong các lĩnh vực từ chính trị, khoa học, triết học, lý luận văn học, có rất nhiều người danh xưng rất ghê ghớm nhưng phát ngôn cụ thể về điều gì đó lại sai be bét cả.

          Ví dụ như cụ Cao Xuân Huy, một mặt đề cao: “có một nhà vật lý người Đức là Einstein từ lâu đã tìm ra một học thuyết hết sức thâm viễn gọi là thuyết tương đối hẹp và rộng”, nhưng rồi cụ lại cho vì có “cách nhìn tách biệt” “không gian”, “thời gian” nên “đã có những nhà khoa học như Einstein và những nhà triết học mưu đồ thống nhất hai phạm trù này, nhưng họ không thành công, vì hai phạm trù này là kết quả của một sự sai lầm cơ bản trong tư tưởng logic” (Cao Xuân Huy, Tư tưởng phương đông gợi những điểm nhìn tham chiếu, NXB Văn Học 1995, tr.77). Ấy vậy mà một loạt học trò toàn là GS, PGS, TS, kể cả một ông Viện Sĩ nữa, xúm vào tung hô, như tôi đã viết trong bài ĐỌC “CAO XUÂN HUY-NGƯỜI THẦY-NHÀ TU TƯỞNG”. Đó chính là sự bộc lộ cái tính háo danh, một tật xấu của người Việt mình, mà theo Mác, chính là một “ý thức xã hội” tiểu nông hình thành trên một “tồn tại xã hội” tiểu nông. Người ta hay đi tôn thờ cái có vẻ cao thâm, cái vẻ lấp lánh của vỏ ngôn ngữ, còn ý nghĩa cụ thể ra sao, tác động cụ thể thế nào đến cuộc sống thì không cần biết.

          Bài của ông Cương có một điểm chính, ông cho là từ việc sai lầm của Các Mác, nhà nước ta lại làm “Nô lệ tư tưởng” của Mác, đã dẫn đến chuyện “xuất hiện cảnh tượng như người dân Văn Giang phải chít khăn tang kéo nhau ra đồng giữ đất” mà ông ta cho “Là sản phẩm nối dài và tất yếu của cách làm kinh tế XHCN: cải cách ruộng đất”.

          Về những yếu kém và tệ nạn của Xã hội VN hiện tại, một người có đầu óc bình thường ai cũng biết, ngay đứa cháu ruột tôi tốt nghiệp công nghệ thông tin muốn về huyện làm cho gần nhà, vậy mà muốn đậu công chức phải chi đến 150 triệu! Dù vậy, là người viết bàn về việc quốc gia đại sự, cần phải có cái nhìn toàn diện và phải biết suy xét, phải hiểu tất cả những cái đó là hệ quả tất yếu của một xã hội còn kém phát triển về mọi mặt, từ khoa học công nghệ, khoa học xã hội đến chính trị xã hội. Còn nói như ông Cương, tất cả là do Mác như trên là nói bậy. Vì nước ta từ 1945, từ chỗ bị mất nước, hai triệu người chết đói, nhưng vì đi theo lý tưởng của Các Các, chúng ta hoàn toàn có thể tự hào những ngày hôm nay là những ngày đẹp nhất so với toàn bộ lịch sử của dân tộc. Từ chỗ chết đói, chúng ta đã xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, chúng ta đã khai thác và lọc được dầu, tự xây được thủy điện và những công trình hiện đại, có vệ tinh viễn thông, về y học đã ghép được gan v.v…;  đặc biệt để bảo vệ đất nước, trong khoảng thời gian chỉ là chớp mắt của lịch sử, chúng ta đã đánh thắng đến 4 đội quân xâm lược: Pháp năm 1954, Mỹ 1975, Miên 1979, Tàu 1979. Dù rằng, nhiều người hưởng lộc của chế độ cũ, vẫn luôn cho cuộc sống thời VNCH là tươi đẹp nhất. Có điều họ quên rằng nền kinh tế đó chỉ là nền kinh tế tầm gửi, đó là lãi suất của việc chống Cộng thuê cho Mỹ, như lời ông TT Thiệu tuyên bố hùng hồn: “Mỹ còn viện trợ thì chúng tôi còn chống cộng”! Mà theo google, nền kinh tế ấy cũng lại rất ít thuộc về dân Việt: “ở miền Nam, Hoa kiều kiểm soát gần như toàn bộ các vị trí kinh tế quan trọng, và đặc biệt nắm chắc 3 lĩnh vực quan trọng: sản xuất, phân phối, và tín dụng. Đến cuối năm 1974, họ kiểm soát hơn 80% các cơ sở sản xuất của các ngành công nghiệp thực phẩm, dệt may, hóa chất, luyện kim, điện…và gần như đạt được độc quyền thương mại: 100% bán buôn, hơn 50% bán lẻ, và 90% xuất nhập khẩu. Hoa kiều ở miền Nam gần như hoàn toàn kiểm soát giá cả thị trường”.

           Từ cái nhìn phi lịch sử, từ chỗ chê bai cuộc sống ở trong nước, ông Cương ca ngợi Canada, nơi ông là một kẻ tha phương cầu thực. Mọi chuyện ông nói đều đúng cả, nhưng đó chỉ là tư duy “phản xạ có điều kiện” của Pap-lov, chứ không phải là cái nhìn biện chứng của một tư duy triết học. Cái nước Canada, thực dân Anh, Pháp sau khi giết thổ dân chiếm đất, thì đánh nhau tranh giành ảnh hưởng, rồi không giết được nhau đã chung sống hòa bình. Từ đó không phải trải qua cuộc chiến nào nữa, có chăng chỉ làm quân chư hầu cho các nước lớn, trong đó có chuyện đánh VN. Một nước to thứ 2 thế giới với “một dúm dân số” 34,8 tr người,  mật độ dân số thấp nhất trên thế giới, lại có tài nguyên khoáng sản giàu có, là quốc gia hàng đầu trong nghành công nghiệp khai thác gỗ và dầu khí… Thử hỏi làm sao không sướng?

          Còn những điều khác nữa, nhưng với thao tác tư duy “phản xạ có điều kiện” như trên của ông Cương, thiết nghĩ tôi không cần phải mất thì giờ hơn nữa, với lại nhà tôi đang bận.

ĐÔNG LA, TPHCM, 18-5-2012-nguồn:  donglasg.blogspot.com

         (Cảm ơn bạn đọc Tư Mã Thiên đã mách chỉ cho đường link bài phản biện này- TDN)

____________________

Tính đến 0 giờ hôm nay, thứ hai 21/5/2012, đã có 10.507 lượt bạn đọc tham gia cuộc thăm dò ý kiến về các chủ trương phí thuế giao thông của Bộ trưởng Đinh La Thăng trên website Trương Duy Nhất- Một góc nhìn khác. Trong đó, hơn 1 vạn ý kiến phản đối (10.013), chỉ có 492 ý kiến (5%) đồng ý.

          Số phiếu thể hiện cụ thể như sau:

          – Tổng số ý kiến tham gia bình chọn: 10.507

          – 8.860 ý kiến (84%) phản đối dữ dội khi đánh giá là phí lý, chồng chéo, phản khoa học và bất nhân.

          – 1,013 ý kiến (10%) phản đối và cho rằng cần phải có lộ trình cùng mức thu hợp lý hơn.

          – 494 ý kiến (5%) đồng ý, cho rằng hợp lý nên làm.

          – 140 phiếu (1%) ý kiến khác.

          Như vậy, trong 10. 507 ý kiến tham gia bỏ phiếu chấm Đinh La Thăng, đã có 10.013 ý kiến phản đối (95%), trong đó 8.860 ý kiến phản đối dữ dội gay gắt.

          Đấy là chưa kể hàng nghìn ý kiến phản bác khác thể hiện ở mục comment trong seri 20 bài của chuyên mục “Stop Đinh La Thăng”, trong đó có đến hàng trăm comment chửi rủa nặng nề buộc phải xóa bỏ.

          Sáng nay 21/5/2012, quốc hội bắt đầu nhóm họp. Nhiều khả năng, chuyện phí thuế Đinh La Thăng sẽ thành vấn đề nóng. Để xem một chủ trương bị 95% ý kiến dân chúng phản đối sẽ được quốc hội mổ xẻ thế nào?

          Ông Thăng vừa là Bộ trưởng, vừa là đại biểu quốc hội. Một đại biểu quốc hội bị dân chúng la ó phản đối, thậm chí chửi rủa thậm tệ như Đinh La Thăng có đáng bị bãi nhiệm? Nhìn từ những phản ứng và sự phẫn uất của dân chúng, thì Đinh La Thăng mới chính là đại biểu đáng bị bãi nhiệm hơn cả bà Đặng Thị Hoàng Yến.

          Sự “gian dối” của bà Yến, dù sao cũng chưa gây hậu quả và xáo trộn gì lớn (có chăng cũng chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi và uy tín chính trị cá nhân của bản thân bà mà thôi). Nhưng các chủ trương chính sách của Đinh La Thăng thì đã ảnh hưởng trực tiếp, đối chọi, chèn ép và xâm hại nghiêm trọng đến quyền lợi của nhiều tầng lớp dân chúng, gây bất ổn, hoang mang, xáo trộn xã hội.

          Chưa bao giờ chính phủ lại có một vị Bộ trưởng mà uy tín lụn bại đến mức dân chúng chửi rủa thậm tệ đến thế.

          Nếu quốc hội thông qua được phương án bỏ phiếu tín nhiệm như dự tính, thì quan chức chính phủ đầu tiên, ngay lúc này cần phải bỏ phiếu tín nhiệm chính là Đinh La Thăng.

          Trước những bức xúc của dư luận ngày một tăng (và cũng nhằm giúp quốc hội có thêm một kênh thông tin tham khảo), tôi quyết định tiếp tục mở thêm một cuộc thăm dò nữa để bạn đọc bỏ phiếu tín nhiệm Bộ trưởng Thăng, xem ông có còn xứng đáng ngồi ghế Bộ trưởng?

Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.

____________________

Bí thư tỉnh ủy Thanh Hóa, ông Mai Văn Ninh đang được các trang mạng ngợi khen ngút trời. Cuộc đối thoại dẹp yên đợt biểu tình của trên 400 tiểu thương bao vây trụ sở UBND tỉnh Thanh Hóa được xem là một trận thua đẹp.

          Vụ việc nóng từ nhiều tháng qua, khi bà con tiểu thương chợ Bỉm Sơn (Thanh Hóa) biểu tình bãi thị, đấu tranh đòi UBND thị xã phải hủy quyết định giao chợ Bỉm Sơn cho một công ty tư nhân. Thị không nghe, bà con kéo lên tỉnh. Và đỉnh điểm là 4 ngày đêm từ 9 đến 12/5 vừa qua, hơn 400 tiểu thương đã đồng loạt kéo lên bao vây trụ sở UBND tỉnh.

          Tất nhiên vẫn có công an, vẫn những sắc phục cảnh sát, an ninh, dân phòng… Nhưng không hề có súng ống, không lựu đạn, không dùi cui, không thấy những gương mặt gầm gừ, và cũng chẳng có “đội ngũ” chó nghiệp vụ nào như Tiên Lãng, Văn Giang, Vụ Bản…

          Không một người dân nào bị bắt, không ai bị thương, không ai bị đánh đập. Không có kịch bản tấn công trấn áp nào. Không có một “trận đánh đẹp” nào. Bởi người chỉ huy ở đây đã không coi dân là địch, không nhìn dân như kẻ thù. Ông Ninh đã không cho dàn quân trấn áp giải tán dân. Với chiếc áo cộc tay bỏ ngoài quần, giản dị chân chất như một lão nông, Bí thư Ninh tiếp xúc với từng người, nghe từng người rồi ông quyết định… thua!

          Cho dù “nhận thấy kiến nghị của bà con có đúng, có sai, trong đó có một số nội dung đúng” nhưng ông vẫn quyết định nghe bà con, chiều ý bà con, ra lệnh hủy quyết định “chuyển đổi mô hình quản lý” chợ Bỉm Sơn.

          Báo Thanh Hóa chạy hàng tít “Tiểu thương chợ Bỉm Sơn đấu tranh thắng lợi”. Dân thắng, chính quyền thua, nhưng cả hai đều cười. Nhìn nụ cười của bà con tiểu thương cùng nụ cười của Bí thư Ninh, không ai nghĩ rằng hàng mấy trăm con người kia ngay trước đó từng ròng rã mấy tháng trời biểu tình, bãi thị đấu tranh chống đối quyết liệt.

          Ông Ninh chấp nhận thua, chính quyền của ông Ninh chấp nhận thua. Nhưng đó là một trận thua đẹp. Hãy nhìn hình ảnh Bí thư Ninh bắt tay tươi cười với từng người dân. Thua dân thì có gì đáng phải xấu hổ? Thua dân tức là làm cho dân thắng thì đó chính là một cách thua đẹp, một cách thua vì dân.

          Thế nhưng không hiểu sao ở nhiều nơi, chính quyền lại cứ phải cố để thắng dân? Tiên Lãng, Văn Giang, Vụ Bản… đã thắng. Nhưng đó là những trận thắng bất nhân.

          Bí thư Ninh đã để lại cho tôi một ấn tượng đẹp hiếm hoi và đáng quí. Nó khác ngược hẳn với những khuôn mặt hầm hừ nhan nhản trong các cuộc chiến đất đai luôn cố tìm cách đòi “chiến thắng” nhân dân.

Hình ảnh dân chúng biểu tình

và hình ảnh Bí thư Ninh gặp gỡ đối thoại với dân

(Nguồn ảnh: infonet.vn và badamxoe.wordpress.com)

____________________

“Vì sao nguồn lực đất đai chưa được phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội?” (lời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng). Đặt câu hỏi, nhưng ông Trọng và hội nghị 5 vẫn không trả lời được cái nguồn lực đó nó chảy đi đâu?

          “Tập trung làm rõ vì sao nguồn lực đất đai chưa được phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội? Vì sao ở nhiều nơi, việc sử dụng đất còn lãng phí, hiệu quả thấp, tệ tham nhũng liên quan đến đất đai chậm được đẩy lùi? Vì sao gần 70% số vụ khiếu nại, tố cáo thuộc về lĩnh vực đất đai?… Đâu là nguyên nhân thuộc về quan điểm, chủ trương, chính sách nêu trong Nghị quyết và Luật Đất đai năm 2003? Đâu là do các quy định dưới luật còn bất cập; có quá nhiều quy định chồng chéo, mâu thuẫn; và đâu là do việc tổ chức thực hiện yếu kém của các cơ quan quản lý nhà nước; do nhận thức chưa đầy đủ và ý thức chấp hành luật pháp chưa nghiêm?…” (nguồn: dangcongsan.vn)

          Đấy là mục tiêu được ông Trọng nêu ra trong bài phát biểu khai mạc hội nghị trung ương 5. Nhiều người đã thấp thỏm đợi… Tuy nhiên, so chiếu với nhũng gì được nghe trong diễn văn bế mạc thì mục tiêu này vẫn là bế tắc. Ông Trọng và hội nghị 5 vẫn chưa dám cầm dao xẻ chia lại chiếc bánh lợi ích đất đai.

____________________

Không có gì bất biến. Học thuyết Marx hay bất kỳ tư tưởng, học thuyết nào cũng phải thay chuyển. Nếu không nó sẽ thành vật cản cho sự phát triển và hóa… phản động. Tranh luận, nhìn xét lại một số điểm của học thuyết Marx là điều cần thiết. Bài viết của một trí thức Việt hải ngoại- tiến sĩ Phạm Ngọc Cương đụng chạm đến một số điểm vốn được xem là “nhạy cảm”, nhưng là một phản biện khoa học tích cực, và đặc biệt thú vị khi tác giả dùng để liên tưởng, dẫn giải đến câu chuyện thời sự Văn Giang. Nếu ai đó muốn phản bác hãy tranh luận bằng những luận cứ, diễn giải khoa học, khách quan, xin chớ vội vã qui chụp hồ đồ. Bài viết phản ánh quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phải đồng nhất với góc nhìn và quan điểm của website Một góc nhìn khác- TDN.

Tiến sĩ Phạm Ngọc Cương (Toronto, Canada)

          1- Nô lệ tư tưởng:

          Thực tế là thước đo kiểm chứng chân lý. Theo qui chiếu này, chủ nghĩa Marx có rất nhiều luận điểm nghe thì nhân bản và tiến bộ, nhưng áp dụng vào cuộc sống lại thành đi ngược lại trào lưu tiến hóa thành… phản động!

          Marx minh định rõ ràng và chính xác rằng hạ tầng cơ sở quyết định thượng tầng kiến trúc. Và nếu hiểu “lịch sử tất cả các xã hội từ trước đến nay là lịch sử của đấu tranh giai cấp”(1) là chỉ hiểu theo bề mặt của vấn đề. Phải hiểu là lịch sử của loài người từ thuở khai sinh lập địa đến nay là lịch sử của phát triển phương thức sản xuất mới là hiểu đúng gốc của vấn đề.

          Karl Marx thấy nguồn gốc của bất công xã hội là do việc phương tiện sản xuất bị tập trung vào tay một số ít người vì vậy cần công hữu hóa để tạo sự bình đẳng tiếp cận và quá trình này sẽ tạo ra một quan hệ sản xuất mới. Khi mỗi người đều có sự tiếp cận bình đẳng với công cụ lao động, và “sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của mọi người”(2) thì xã hội sẽ dân chủ và ưu việt hơn vạn lần dân chủ tư sản và điều đó sẽ dẫn đến một hiệu quả lao động vượt trội so với chủ nghĩa tư bản. Có ai ngờ công hữu hóa ở những thể chế độc tài lại (…) tập trung của cải vào tay một số kẻ nhân danh vì dân, vì nước vì sự phát triển… và gây nỗi sợ hãi, phẫn uất cho quần chúng khi quyền về sự tiếp cận công bằng với tư liệu sản xuất thành đặc quyền của thiểu số ban phát điều kiện sống cho quảng đại.

          Cũng theo Marx, tư bản sẽ không tự nguyện từ bỏ tài sản của mình vậy cần phải có bạo lực cách mạng của quần chúng để lật đổ nó, và vô sản một nước chưa đủ lực làm việc này nên cần hợp lực, vô sản tất cả các nước cần đoàn kết lại. Cần giành được chính quyền để quốc hữu hóa tư liệu sản xuất, và cũng vì thế cần duy trì chuyên chính vô sản để trấn áp và ổn định cái công hữu ấy. Thực tế là bạo lực luôn nuôi dưỡng bạo lực và hận thù, chứ không phải là động lực chính để khôi phục, tái thiết và phát triển bài bản.

          Nhiều quốc gia đã phải trả giá đắt cho việc coi nhẹ sức sản suất mà coi quá nặng việc thiết lập quan hệ sản xuất không tưởng mới. Ngay từ năm 1921 tức là sau cách mạng tháng Mười có 4 năm, Lê Nin của nước Nga đã phải ra chính sách kinh tế mới (NEP). Năm 1966 ông Kim Ngọc ở Vĩnh Phú đã đề ra tư tưởng khoán hộ. Từ năm 1977 Đặng Tiểu Bình ở Trung Quốc đã quyết liệt với đường hướng mèo đen hay mèo trắng không quan trọng miễn là nó bắt được chuột. Tất cả đều là sự tháo chạy tỉnh táo về kinh tế ra khỏi chủ nghĩa Marx.

          Thực hiện mô hình của Marx, vô hình chung xã hội tự đánh mất động lực phát triển của sức sản xuất bằng cách triệt tiêu tận gốc rễ sức sáng tạo cá nhân trên cơ sở quyền tư hữu. Marx mới hiểu có máy móc… là công cụ lao động và đất cát, tài nguyên … là tư liệu sản xuất. Marx đã không nhìn ra trên cơ sở có sự bảo hộ luật pháp về quyền tư hữu và tự do, trí tuệ con người mới vừa chính là công cụ lao động sắc bén nhất vừa là tư liệu sản xuất phong phú nhất để làm thăng hoa mọi giá trị của cuộc sống con người. Theo lăng kính Marx thì làm sao hiểu được các cậu thanh niên trẻ gần như tay trắng về tư liệu và công cụ sản xuất (theo kiểu hiểu của Marx) bắt đầu chỉ bằng khối óc của mình trong thời gian ngắn kỷ lục lập ra các đế chế công nghệ và tài chính hùng mạnh như Microsoft, Google, Facebook, Apple… từ giành giật đất đai như giành giật tư liệu xản xuất chính, cuộc chiến giữa các quốc gia tân tiến và công ty văn minh giờ là cuộc chiến giành người, dành ưu thế về chất xám và thị trường.

          Từ khởi đầu bản Tuyên ngôn cộng sản khi Marx cùng Engel viết vào năm 1848, các ông dùng từ “bóng ma” để chỉ một trào lưu tư tưởng và chính trị cộng sản đang lên. Thực tế học thuyết của các ông quả là cơn ác mộng, là bóng ma thật cho quảng đại dân chúng nơi chính quyền luôn xào nấu món ăn tư tưởng này. Là người cả đời thất bại trong việc mưu sinh cho bản thân và gia đình, nhà kinh tế học Marx có ngờ đâu những kẻ hậu sinh khoác hờ chiếc áo tư tưởng của ông lại là những thế lực vô cùng hữu sản đang thỏa sức bóc lột và tước đoạt dữ dội quần chúng lao khổ.

          Việt Nam chưa bao giờ là một cái nôi tư tưởng triết học của nhân loại. Nhưng cũng không vì thế mà chúng ta phải quá thất vọng vì không mấy dân tộc có truyền thống tư tưởng triết học. Tuy nhiên kém cái gì thì ta phải trả giá đắt cho cái đó. Thất bại lớn nhất của chúng ta trong chuyện này là luôn không đủ tầm vóc để đánh giá và nhìn nhận các hệ tư tưởng đồng thời đủ bản lĩnh tránh xa các cám dỗ tư tưởng hoang đường. Một cách ý thức hay vô thức, luôn là nô lệ cho các hệ tư tưởng ngoại lai (…) Trường hợp tốt nhất là du nhập được ít nhiều tinh túy, tệ nhất là bê nguyên cái giáo điều của họ về. Khi xưng tụng là nguyện tuyệt đối trung thành thì cũng đồng thời tự xác nhận thân phận nô lệ. Về chuyện này tôi thấy cách hành xử của Hồ Chí Minh là đúng khi ông không dấu dốt, tự nhận là không có tư tưởng gì cả (…) Khi nói chuyện với nhiều quan chức Việt đương nhiệm, tôi thấy họ vẫn luôn dẫn Marx coi đó như chân lý, kinh điển, hoặc thích qui chiếu kinh nghiệm cải cách của Trung Quốc. (…) Đấy chính là thân phận nô lệ tư tưởng.

          2- Phô diễn bạo lực?

          Trong cương lĩnh chính trị 2/1930 tại Hương Cảng, đảng CS Việt Nam tuyên bố sẽ làm cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất. Việt Nam tự do (phản đế – dân tộc) và người cầy có ruộng (phản phong – dân chủ). Phải nói đó là một cương lĩnh chính trị sáng suốt. Ở đây nếu có sai thì chỉ sai về phương cách thực hiện, khi lạm dụng bạo lực cách mạng và công cụ chuyên chính không chỉ với thù ngoài mà cả với anh em trong nhà. Một đất nước cả 72 năm bí bích và luôn thất bại trong phương án tìm kiếm độc lập (từ năm 1858 Pháp nổ súng tấn công Đà Nẵng tới năm 1930 thành lập ĐCS) thì hướng dùng bạo lực để giải bài toán dân tộc là có thể hiểu được. Truyền thống quật khởi và khát khao dân tộc tự chủ luôn là một nhu cầu từ tâm khảm mỗi người dân Việt. Tuy thế đảng Cộng sản còn hiểu rõ rằng lòng yêu nước dẫu cao vậy vẫn chỉ như một loại dầu gió, chưa đủ đô chiến thắng sức mạnh bạo lực của nhà nước đô hộ. Chỉ có lời hứa cấp ruộng cho hơn 95% dân chúng sống nhờ ruộng mới có thể tạo ra một quần chúng hừng hực làm cách mạng. Tự thân của khẩu hiệu này đã đánh trúng vào gốc tư hữu tiềm ẩn trong mỗi con người nói chung và nông dân Việt nói riêng. Chỉ tiếc rằng Việt Minh- một tổ chức đã biết cách làm thành công tuần lễ vàng, hũ cơm kháng chiến, chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm lại không biết cách làm cải cách ruộng đất theo hướng văn minh là vận động, áp thuế, ra chính sách điều chỉnh là chính, mà lại đi tiến hành theo phương án phô diễn bạo lực (…)

          Khi cần hô hào quần chúng lao khổ, cương lĩnh đảng là “không khi nào nhượng một chút lợi ích gì của công nông”(4). Nhưng hôm nay, lịch sử đã sang trang, bà đỡ của nền đại công nghiệp ở Việt Nam đã đến và chuẩn bị hành nghề: phương thức sản xuất công nghiệp mới đang hình thành. Xây cao ốc bán, cho thuê nhà xưởng đều có giá hơn canh tác lúa gạo. Mâu thuẫn xã hội một lần nữa chỉ là bề nổi của sự thay đổi phương thức sản xuất. Khi bữa cỗ tích lũy tư bản đỏ cần được soạn lên mâm thì người nông dân phải thành vật tế thần nghiệt ngã cũng là lẽ thường. Là sản phẩm nối dài và tất yếu của cách làm kinh tế XHCN: cải cách ruộng đất, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh, đổi tiền, (….)… năm xưa nay là cưỡng chế giải tỏa … (…) Âu cũng là điều dễ hiểu! (…) Cách làm thời công nghiệp hóa vẫn trên cơ sở bổn cũ soạn lại. Đó là soán đoạt và ép buộc chứ không phải thuyết phục, hợp tác và chia sẻ lợi nhuận…Vì thế mới xuất hiện cảnh tượng những người dân phải chít khăn tang kéo nhau ra đồng giữ đất (…)

          3- Thế kỷ thiếu anh hùng?

          Rất nhiều lần tôi thấy trên báo chí, nghị quyết nọ kia của nhà nước và đảng nói về sự chống phá của các thế lực thù địch, cảnh giác nọ, cảnh báo kia. Ở hải ngoại thì các sinh họat cộng đồng luôn nói về sự phá hoại của các tổ chức cộng sản nằm vùng. Thật đau lòng khi thấy người Việt còn cắn xé nhau và khi làm việc yếu kém thì đổ vấy tội cho nhau. Chỉ biết rằng ba triệu người ở nước ngoài đó cũng chả có tư chất gì đặc biệt hơn so với họ hàng nơi quê nhà, đã không thể cầm theo mảnh đất nào của Tổ quốc khi ra đi để chia lô hay ăn tiền giải tỏa, không bán đi giọt dầu, cục than hay gram bôxít nào của đất nước, cũng không tận dụng được sức nhân công rẻ mạt nào của hơn 80 triệu bà con nơi quê nhà mà vẫn có tổng thu nhập cao hơn tổng GDP ở quốc nội. Và mỗi năm vẫn tích cóp gửi về quê hương cả 8-10% thu nhập của mình. Hiểu, giải thích hiện tượng này thế nào cho đúng? Người Việt chưa có khả năng tự tổ chức cho mình một mô hình phát triển kinh tế, quản lý xã hội hiệu quả?! Thực tế là chính phủ Việt sau nhiều chục năm vẫn chưa biết cách giải phóng hết tiềm năng con người Việt.

          Yếu tố đầu tiên và duy nhất vẫn là yếu tố con người. Bao nhiêu năm nay tôi thấy có rất nhiều đánh giá khác nhau về sự thất trận của miền Nam Việt Nam trong cuộc chiến nửa sau của thế kỷ trước. Nguyên nhân hàng đầu phải nói rõ mà lại ít được nói đến nhất là phía miền Nam đã không tập hợp dưới cờ của mình được nhiều tướng tài như phía miền Bắc. Ở hải ngoại, các bài phân tích về Hồ Chí Minh thật nhiều, nhưng về mặt chính trị cả hơn thế kỷ nay ở Việt Nam chưa có con người thứ hai có tầm vóc như vậy (…)

          Năm 1991 khi Liên bang Xô Viết đang tan ra từng mảng, nói chuyện với các viện sỹ hàn lâm lỗi lạc của họ tôi có hỏi là họ đánh giá thế nào về Lê Nin và Stalin. Họ nói là đánh giá một di sản chính trị cần phải dựa vào cái hệ thống mà nhân vật ấy nhào nặn ra và để lại cho hậu thế. Về mặt này Stalin thành công hơn Lê Nin nhiều. Tuy nhiên một hệ thống chính trị tốn bao xương máu mà sụp đổ sau có 70 năm chứng tỏ cái viễn kiến chính trị của những người sinh đẻ ra nó là quá kém.

          Kích cỡ vĩ đại của một vĩ nhân không phải bao giờ cũng tỷ lệ thuận với kết quả phụng sự dân tộc của họ. Về sự nghiệp cá nhân Phiden Castro thật vĩ đại, nhưng nếu nước Cuba không có một lãnh đạo cá tính mạnh và bảo thủ như ông thì sự đói nghèo và tụt hậu chắc đã sớm rời xa thiên đường du lịch này rồi.

          Putin vĩ đại! Ông hãm được cái bánh xe nước Nga khỏi lao dốc, siết lại được một số đinh ốc sắp long của nó, và lái nó lùi dần khỏi bờ vực nguy hiểm. Cùng tiếp quản một đất nước đổ nát, có thể đánh giá Putin kém Đặng Tiểu Bình ở chỗ là ông chỉ thấy yên tâm khi phải nằm được ở đỉnh cao thực quyền hiến định. Nhưng cũng có thể thấy đến nay ông hơn Đặng nhiều điểm. Ông tiếp quản quyền lực từ khi còn khá trẻ. Luôn biết dành dù chỉ một con đường thật nhỏ cho hiến pháp và pháp luật. Chưa lần nào gây tội lớn để xấu muôn đời với dân như vụ đàn áp Thiên An Môn. Chưa lần nào phải dùng chiến tranh để tỏ “lòng trung” với thế lực quốc tế nào như việc Đặng dạy Việt Nam “một bài học” năm 1979. (…) Còn Việt Nam? Đành than thở theo kiểu nhà thơ Chế Lan Viên “ôi thương thay những thế kỷ thiếu anh hùng”!

          4- Trăn trở:

          Nhà nước được xây dựng để bảo vệ giai cấp thống trị hay để quản lý tốt xã hội?

          Khi cả ngàn cảnh sát được huy động đến huyện Văn Giang để cưỡng chế thu hồi đất của dân, tôi không hiểu nếu cần làm việc đó ở Canada – một đất nước chỉ có 2 cảnh sát trên 1000 dân – thì chính quyền Canada phải huy động cảnh sát của bao nhiêu thành phố và thị trấn nhỏ? (…)

          Thật choáng khi dân chúng Bắc Triều đang đói ăn vàng mắt mà cậu út Kim Jong Un làm lễ tưởng niệm cho người cha Kim Jong Il tại quảng trường mang tên người ông Kim Nhật Thành điều tới 70.000 quân. Để so sánh Canada là nước lớn thứ hai thế giới về lãnh thổ (9.984.670km2), to gấp hơn 82,8 lần Bắc Triều (120.540km2), có bờ biển dài 202.080km, biên giới trên bộ là 8.890km, đang có tranh chấp lãnh thổ với cả Mỹ, Nga, Đan Mạch, đôi khi còn gửi quân ra ngoài thực hiện dăm ba cái nghị quyết của Liên hợp quốc (ví dụ nghị quyết cấm bay ở Libya tốn của Canada 347 triệu đô la) mà toàn bộ quốc phòng từ tướng đến quân chỉ có vẻn vẹn 68 ngàn người. Gom toàn bộ lính kỹ thuật, lính chiến…, sỹ quan quân đội Canada không đủ sỹ số làm một lễ tưởng niệm như tay chơi Bắc Hàn phô diễn.

          Cả ngàn cảnh sát tập trung trấn áp dân ở Văn Giang hay cả 70 ngàn quân lính tụ tập ở quảng trường Bắc Hàn biểu thị sự kém cỏi của chính phủ trong công nghệ trị quốc. (…) Chính phủ văn minh và nhân bản cần phô diễn và tự hào theo kiểu khác. Chính quyền Canada mới thông báo là năm 2012 đóng cửa 3 nhà tù. Vì các nhà tù liên bang hiện có tổng 15 ngàn giường và vẫn còn nhiều giường trống. Vì tỷ lệ tội phạm giảm và những nhà tù cũ không đủ tiêu chuẩn là mỗi tù nhân phải có phòng riêng. Các công ty độc lập luôn làm các trắc nghiệm xã hội. Gần đây thành phố Vaughan (một thành phố vệ tinh của đại đô thị Toronto) đăng tải ý dân. 98% cư dân đánh giá là chất lượng cuộc sống ở đây tốt. 83% dân chúng cho rằng dịch vụ dân chúng nhận được tương xứng với đồng thuế mà họ đóng. 82% dân chúng hài lòng với sự chi dùng của chính quyền thành phố. Vậy mà dù chỉ cần mắc một lỗi nhỏ trước ngày bầu bán không rõ chính quyền đương nhiệm có qua nổi sự khắt khe của dân chúng để đắc cử nhiệm kỳ tới không?

          Cuối cùng đất nước ta tuy ở hàng chót cũng đang xếp hàng vào vòng quay công nghiệp hóa. Để tránh tai nạn và văng ra ngoài dù muốn hay không phải hiểu luật chơi. Ở cuộc chơi này căng thẳng nhất là sự thừa mứa việc cung ứng sản phẩm. Một Trung Quốc sản xuất dư thừa toàn bộ hàng trung và thấp cấp cho cả thế giới tiêu dùng. Nếu mất tiêu một nước Trung Quốc thì có Ấn Độ thế chỗ ngay. Nếu không có Ấn thì vài nước nhỏ như Srilanka, Bangladesh, Cambodia và Indonesia cho chạy hết công suất, hàng hóa vẫn đầy ứ mọi hang cùng ngõ hẻm của thế giới. Công nghiệp ô tô hôm nay thì có công suất gấp 3 đến 4 lần khả năng tiêu thụ. Thiếu toàn bộ nền công nghiệp xe hơi của bất kỳ nước nào dù Mỹ, Nhật hay Trung Quốc thì xe hơi xứ khác vẫn cứ lấp đầy khoảng trống và thị trường không vì thế mà căng thẳng thiếu xe.

          Tiếp đó cần hài hòa nhu cầu phát triển và nhu cầu tiêu thụ. Nhu cầu có công việc để bảo đảm cuộc sống và nhu cầu thụ hưởng cuộc sống. Để không thành nô lệ và kẻ làm công muôn đời cho nước ngoài, cách duy nhất là phải đưa xã hội Việt giàu có lên, biến xã hội đó thành một xã hội chăm lao động, tích cực tích lũy và tiêu thụ hợp lý. Muốn bứt phá được vậy thì phải phát huy sức sáng tạo tối đa của mỗi trí tuệ Việt. Chìa khóa để khai thông cách cửa đó là xác lập quyền tư hữu. Thật ngớ ngẩn và phi chính trị khi luật sở hữu trí tuệ – nơi bảo hộ quyền cho thiểu số thông thái – được thông qua từ năm 2005 mà đến giờ còn không thông qua quyền tư hữu đất đai cho quảng đại dân thường. Sự bình đẳng về hành lang pháp lý là sự bảo đảm an toàn và tối đa nhất cho sự tự do tỏa sáng của mỗi cá nhân.

          Có những nền tảng đạo đức, phong cách sống cùng lý tưởng có thể đúng trong quá khứ mà lại sai trong hiện tại. Trung thành với một người (vua, chúa, chủ) hoặc một dòng họ, một tôn giáo hoặc một hệ tư tưởng, một đảng phái, một xí nghiệp đều là lỗi thời, con người tự do là con người chỉ trung thành với quyền làm người cho ra con người dù được viết thường hay viết hoa mà tạo hóa đã ban phát. Chân lý đã được khẳng định tới hai lần trong cả hai bản tuyên ngôn độc lập Mỹ và Việt:

          "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc".(5)

PNC, Toronto tháng 4/2012

          (Bài viết đã được biên tập cắt bỏ một số đoạn. Mong được sự cảm thông của tác giả- TDN)

          – (1), (2) Tuyên ngôn đảng Cộng Sản -1848 Friedrich Engels & Karl Marx

          – (3) – Cương lĩnh chính trị 2/1930

          – (4) – Bình Ngô Đại cáo- Nguyễn Trãi.

          – (5) – Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của Hoa Kỳ

____________________

Vừa xem bản tin VTV tường thuật phiên bế mạc hội nghị trung ương 5. Bài phát biểu của Tổng Bí thư dài hơn nửa tiếng. Vẫn giọng đều đều như ông giáo làng, không nhấn nhá, không ấn tượng.

          Vẫn những nội dung, câu chữ quen thuộc đến sáo rỗng. Không thấy gì mới, dù chỉ một câu một ý khang khác để chú ý.

          Từ ông Tổng Bí thư đến mấy cậu ủy viên dự khuyết ngồi tít hàng sau, không thấy một nụ cười. 200 khuôn mặt ai nấy trông căng thẳng, mệt mỏi, lạnh lùng.

          Vì sao thế nhỉ? Căng thằng, ngột ngạt, bức bối, bế tắc, hay điều gì khiến 200 khuôn mặt đỉnh cao trí tuệ của đảng trông thiếu sinh khí đến vậy? Hay cứ ngồi trong cái hội nghị trung ương ấy thì không thể cười, không được phép cười, mặt không thể tươi?

          Nhìn những khuôn mặt lạnh lùng, vừa thấy phản cảm, vừa… thiếu niềm tin!

____________________

Cảnh hàng nghìn phụ huynh chen chúc, xô đổ cổng trường tiểu học Thực nghiệm Hà Nội để mua đơn xin cho con vào lớp 1 hôm thứ bảy 12/5 vừa qua bị nhiều người chê, nhiều báo lên án. Cũng đúng thôi, bởi đó là một hình ảnh phản cảm, phi giáo dục.

          Nhưng nhìn ở nghĩa khác, đây là cú đạp cần khuyến khích, cần cổ vũ. Nhu cầu và hiện trạng giáo dục đã bức bách đến độ nhiều cánh cửa, nhiều mô hình, nhiều tư duy cần phải đạp bỏ.

          Vì sao hàng nghìn con người lại chấp nhận thức khuya dậy sớm chen lấn xô đẩy để giành một suất cho con vào trường thực nghiệm, trong khi các trường công lập khác không xảy ra tình trạng này?

          Câu trả lời ở chất lượng giáo dục. Người dân đã công khai tỏ thái độ đoạn tuyệt với mô hình cũ. Mô hình thực nghiệm đã chứng tỏ hơn hẳn mô hình truyền thống đại trà của Bộ Giáo dục.

          Giáo sư Hồ Ngọc Đại, cha đẻ của mô hình giáo dục thực nghiệm bức xúc: “Đáng trách phải trách những người làm giáo dục: Tại sao mô hình có rồi lại không nhân ra để phụ huynh khỏi chen lấn? Hiện tượng phụ huynh xô đổ cổng trường nói lên một điều, mô hình giáo dục hiện nay có vấn đề buộc phụ huynh phải tìm đến một mô hình khác. Dù mô hình khác chưa chắc đã tốt hơn, nhưng giữa hai cái tồi tệ, buộc họ phải chọn cái ít tồi tệ hơn”

          Nói về chương trình giáo dục năm 2000 đang được áp dụng đại trà, ông Đại nhận xét: "Họ đổ tiền tỷ vào làm chương trình để "thu lại" sự không bằng lòng của "khách hàng" là phụ huynh. Cuối cùng, đọng lại chỉ là "thành tích của lợi ích nhóm". (Vietnamnet)

          “Họ phản ứng như vậy là cách hành xử tự nhiên, không chê trách được" – GS Hồ Ngọc Đại nhìn nhận.

          Vì thế, hiện tượng xô đổ cổng trường, trông phản cảm nhưng lại có ý nghĩa là lời cảnh báo cần thiết, là cú đạp cần thiết, cần cổ vũ, là khát vọng thay đổi, là sự đoạt tuyệt một lề thói cũ bảo thủ trì trệ của mô hình giáo dục hiện tại.

          Không có những cú đạp này, khó mong được sự thay chuyển trong tư duy giáo dục, khó đạp đổ nổi cái mô hình giáo dục muôn năm cũ, lạc hậu cổ hủ trì trệ đến mức “không dấu ấn” như chính cái tư duy “không dấu ấn” của người đứng đầu ngành giáo dục đào tạo.

____________________

Ảnh vui để thấy hình thức kết… lạp đảng và chất… nượng đảng viên bây giờ cũng rất vui!

(Nguồn ảnh: otofun.net)

____________________